Lekcja historii z prokuratorem IPN Krzysztofem Bukowskim

23. kwietnia 2024 r. młodzież naszej szkoły uczestniczyła w niezwykłej lekcji historii, przeprowadzonej przez pana Krzysztofa Bukowskiego, prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Tematyką naszego spotkania były zbrodnie nazistowskie dokonywane w Treblince, niemieckim nazistowskim obozie zagłady, funkcjonującym od lipca 1942 roku do listopada 1943 roku. Temat trudny i wymagający od uczestników skupienia, uwagi i jednocześnie skłaniający do refleksji. Słowo uczestnicy jest tu adekwatne. Spotkanie miało formę nie tylko wykładu, ale także przybrało w drugiej części formę dyskusji, właściwe debaty, gdzie wszyscy byliśmy równorzędnym partnerami spotkania.

Pan prokurator dzielił się swoimi doświadczeniami z prac badawczych prowadzonych na terenie obozu zagłady w Treblince, przy czym wspomagał się poruszającym materiałem poglądowym ze śledztwa. Maciej Szaciło z klasy IIITH pomagał naszemu prelegentowi, pokazując w trakcie wykładu prezentację pana Bukowskiego zawierającą materiał filmowy i zdjęcia. Mieliśmy okazję zobaczyć zdjęcia z prac ekshumacyjnych, prowadzonych na terenie obozu. Pan prokurator bardzo obrazowo tłumaczył, co działo się z ludnością żydowską i romską od momentu przybycia do obozu. Emilia Mehmedov z klasy IIITOŚ pod kierunkiem pana prokuratora przedstawiła symbolicznym rysunkiem liczbę wagonów przyjeżdżających każdego dnia na stację kolejową. Natomiast Oliwia Biniek z klasy IVTH dokonywała oszacowania liczby wszystkich pomordowanych w Treblince. Niektórym z uczestników nasunęła się refleksja – trudne do przeprowadzenia po 80 latach, jakie upłynęły od tamtego czasu, statystyki, koszmarne odkrycia na terenie obozu czy nawet najlepiej zmontowany film poglądowy nie mają jeszcze takiej mocy jak słowa – a pan prokurator potrafił w sposób rzetelny, jasny trafić w sedno wydarzeń z Treblinki. Z jego opowieści powstał przejmujący obraz tysięcy mężczyzn, kobiet i dzieci, selekcjonowanych na rampie kolejowej, brutalnie rozdzielanych bez szansy pożegnania, bestialsko okradanych z własności, pozbawianych godności, a na końcu - życia.

Był czas na pytania do prowadzącego i było ich wiele: jak to możliwie? Dlaczego? Czy jest możliwie ukaranie winnych, czy ktoś poniósł za to karę? Pojawiły się także refleksje. Nie sposób przecież nie zobaczyć analogii do współczesnych czasów. Gdy patrzymy na dzisiejsze konflikty, nawiedza nas myśl, że niemożliwie staje się bardzo możliwe: utrata człowieczeństwa jest możliwa w każdym czasie i miejscu, muszą tylko zaistnieć odpowiednie warunki. Mówiliśmy na przykład o Ukrainie i wtedy pan Krzysztof Bukowski, przypominając, że jedną ze zbrodni wojennych tam dokonywanych są deportacje dzieci ukraińskich w głąb Rosji, wspominał o porywaniu dzieci polskich w czasie wojny i umieszczaniu ich w specjalnych ośrodkach, zwanych Lebensbornami. Takim ośrodkiem był w czasie wojny niedaleki Połczyn-Zdrój. Stamtąd maluchy, po specjalnych badaniach mających wykazać ich aryjskość, były zabierane przez niemieckie rodziny, a władze nazistowskie nadawały im nową, niemiecką tożsamość.

Nasze wyjątkowe spotkanie w wyjątkowej atmosferze zakończyliśmy wystąpieniem Emilii Mehmedov z klasy IIITOŚ. Lepszego podsumowania nie można by było sobie wyobrazić. Emilia wyrecytowała wiersz pt. „Apel”, napisany w obozie koncentracyjnym dla kobiet Ravensbrück przez Teresę Bromowicz.

Historia nas uczy, przestrzega i daje wskazówki, żeby NIGDY WIĘCEJ: my, nasze dzieci i kolejne pokolenia nie doświadczyły zła. Wystarczy, że poprzednie pokolenia za nas odebrały bolesną lekcję, a my wyciągnijmy z niej wnioski.

Pozostało jeszcze wiele tematów, pytań, ale te zostawmy na kolejne spotkania. Składam podziękowania dla naszego gościa, pana Krzysztofa Bukowskiego, za niezwykłą lekcję historii. Dziękujemy tym bardziej, że pan prokurator przekazał szkole kopię nieopublikowanej jeszcze książki swojego autorstwa pt. „Bilety do Treblinki. Obóz w relacjach świadków". Dziękuję wspaniałej młodzieży za postawę, ciekawość i zaangażowanie. Stworzyliśmy grupę dyskusyjną - małą, ale aktywną. Może następnym razem ktoś do nas dołączy. Zapraszam.

Beata Zgorzelska