„Nie wystarczy urodzić się człowiekiem, trzeba jeszcze być człowiekiem"

27. września 2023 r. w Zespole Szkół Nr 2 im. Noblistów Polskich w Choszcznie odbyła się, opatrzona mottem kardynała Stefana Wyszyńskiego: „Nie wystarczy urodzić się człowiekiem, trzeba jeszcze być człowiekiem", konferencja poświęcona zarysowi historii i kultury żydowskiej na ziemiach polskich.

W konferencji wzięli udział: Wicestarosta Choszczeński - pan Paweł Szuber, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 - pani Agnieszka Czukiewska, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 3 - pani Ewa Klińska. Dopisała frekwencja uczniów szkół: odwiedzili nas uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana Brzechwy z Suliszewa wraz z opiekunkami: panią Lucyną Rączkiewicz i panią Adrianną Dokurno, Szkoły Podstawowej nr 1 w Choszcznie z opiekunką - panią Moniką Iwon-Sikorą, Szkoły Podstawowej nr 3 z opiekunką - panią Katarzyną Kręcisz, oraz uczniowie Zespołu Szkół Nr 1 z opiekunką - panią Natalią Skowron-Kozyrą.

Konferencja składała się z dwóch części. Spotkanie rozpoczął zarys dziejów Żydów na ziemiach polskich oraz zagłady Żydów w czasie II wojny światowej. Pani Beata Zgorzelska, wspierana przez uczennicę Natalię Nowakowską z klasy II Technikum, ukazała panoramę faktów dotyczących obecności Żydów na ziemiach polskich, począwszy od średniowiecza, a skończywszy na dwudziestoleciu międzywojennym. Dalsze wątki podjął pan Stefan Szemlij, emerytowany nauczyciel historii, były dyrektor ZS Nr 2, uhonorowany tytułem „Przyjaciela Szkoły”, który wygłosił prelekcję dotyczącą Holocaustu i powstania w getcie warszawskim. Warto wspomnieć, że pan Stefan Szemlij zajmował się tematyką żydowską jeszcze w czasie pracy w choszczeńskim Liceum – dzisiejszym ZS Nr 1, i na spotkanie przyniósł szereg cennych materiałów, w tym prace uczniowskie z tamtych lat. Jedną z takich prac, nagrodzoną wysokimi laurami ogólnopolskimi, było opracowanie na temat Talmudu autorstwa Agnieszki Maldzis, czyli po prostu pani Agnieszki Czukiewskiej. Spotkanie pana Szemlija i pani Agnieszki Czukiewskiej miało sentymentalny charakter. Następnie, pozostając w okresie wojennym, tematykę getta łódzkiego i najtragiczniejszego wydarzenia z jego historii – Wielkiej Szpery, przedstawiła pani Beata Zgorzelska.

Ogromną wiedzą z pierwszej ręki zaszczycił zebranych prokurator Instytutu Pamięci Narodowej z Komisji Ścigania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu oddział w Szczecinie delegatura Koszalin, pan Krzysztof Bukowski, który przedstawił historię obozu koncentracyjnego w Treblince. Opowiedział także o swojej pracy związanej m.in. z ekshumacjami szczątków ofiar, prowadzonymi na terenie obozu Treblinka. Zobaczyliśmy wyjątkowe materiały śledcze i usłyszeliśmy fragmenty zeznań żyjących jeszcze świadków zbrodni hitlerowskich. Wstrząsające opowieści, znane w literatury, nie oddają jeszcze całego ogromu zbrodni, jaka dokonywała się w obozach koncentracyjnych. Świadczyły o tym nie tylko słowa prokuratora, ale również wystawa, którą Instytut Pamięci Narodowej naszej szkole wypożyczył.

Konferencję urozmaicił występ Joanny Stąporek z klasy V Technikum. Joanna wykonała w poruszający sposób pieśń „Miasteczko Bełz”.

Część polonistyczna ukazała elementy kultury żydowskiej przez pryzmat fragmentów dzieł literatury polskiej. Klaudia Klejna i Maciej Szaciło z klasy III Technikum prowadzili narrację, natomiast fragmenty poezji i prozy, nawiązujące do kultury żydowskiej, przedstawiły: Emilia Mehmedov z klasy III Technikum i Jagoda Cichowska z klasy II Technikum. Uczniowie przygotowani zostali przez nauczycieli języka polskiego: pana Piotra Figasa i panią Agnieszkę Kurpiewską.

Po zakończeniu dyrektor ZS Nr 2, pani Beata Chmielewska zwróciła się do zebranych z podziękowaniami i z przesłaniem, by wzbogaceni wiedzą, rozważyli trudne treści i starali się zawsze zachowywać przyzwoitość na swojej drodze życia we wspólnocie społecznej jako ludzie otwarci, wrażliwi i mądrzy.

Pani Beata Zgorzelska, jako organizator i główny prowadzący spotkanie podziękowała „Przyjaciołom Szkoły”: inicjatorowi konferencji, panu Stefanowi Szemlijowi oraz pani Marii Mińskiej za dostarczenie wszystkich wartościowych eksponatów związanych z żydowską kulturą. Podziękowania za cenną lekcję historii popłynęły również do pana Krzysztofa Bukowskiego.

Oprawę multimedialną obsługiwał Gracjan Król z klasy III Technikum.

Wszystkim uczestnikom spotkania bardzo dziękujemy.

Beata Zgorzelska